ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ 34 ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਇਕ ਮੇਲਾ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਂਝ ਤਾਂ ਓਹ ਆਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਮੇਲੇ ਦੀ ਇਕ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਹੈ।
ਓਥੇ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੇਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਓਥੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰੇਟ ਤੇ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਭਾਰ ਤੋਲ ਕੇ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ।
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ @100/- ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ 'ਤੇ
non fiction @200/- ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ। ....
ਓਥੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਜੋਖ਼ ਕੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕ਼ੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਖਪਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਗਿਆਨ ਵੀ ਥੋਕ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਤਾ। ਮਧਵਰਗੀ ਮਨ ਹੁਣ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਲਿਆ ਕਰੇਗਾ ਨਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਕਿਤਾਬ ਪੜਨਯੋਗ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀ?।
ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਥੇ ਲੇਖਕ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁਛਦੇ ਸੀ ਕਿ "ਜੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਰਖੀਏ ਜਾਂ ਪੇਜ ਕਿੰਨੇ ਰਖੀਏ ?"
ਹੁਣ ਪੁਛਿਆ ਕਰਨਗੇ "ਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿੰਨਾ ਰਖੀਏ ?...ਜਿਲਦ ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਮੋਟੀ ਕਰ ਲਈਏ ? ਵਜ਼ਨ 'ਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਜੂਗਾ !"
ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਰਹੀ, ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁਣ ਇਥੋ ਹੀ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ...
ਓਥੇ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੇਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਓਥੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰੇਟ ਤੇ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਭਾਰ ਤੋਲ ਕੇ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ।
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ @100/- ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ 'ਤੇ
non fiction @200/- ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ। ....
ਓਥੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਜੋਖ਼ ਕੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕ਼ੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਖਪਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਗਿਆਨ ਵੀ ਥੋਕ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਤਾ। ਮਧਵਰਗੀ ਮਨ ਹੁਣ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਲਿਆ ਕਰੇਗਾ ਨਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਕਿਤਾਬ ਪੜਨਯੋਗ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀ?।
ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਥੇ ਲੇਖਕ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁਛਦੇ ਸੀ ਕਿ "ਜੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਰਖੀਏ ਜਾਂ ਪੇਜ ਕਿੰਨੇ ਰਖੀਏ ?"
ਹੁਣ ਪੁਛਿਆ ਕਰਨਗੇ "ਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿੰਨਾ ਰਖੀਏ ?...ਜਿਲਦ ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਮੋਟੀ ਕਰ ਲਈਏ ? ਵਜ਼ਨ 'ਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਜੂਗਾ !"
ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਰਹੀ, ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁਣ ਇਥੋ ਹੀ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ...
No comments:
Post a Comment